مقاله دوم در تدبير منازل ، و آن پنج فصل است فصل اول در سبب احتياج بمنازل و معرفت اركان آن و تقديم آنچه مهم بود در اين معنى به حكم آنكه مردم در تبقيهء شخص به غذا محتاج است و غذاى نوع انسانى بىتدبير صناعى چون كشتن و درودن و پاك كردن و نرم نمودن و سرشتن و پختن مهيا نه ، و تمهيد اين اسباب جز بمعاونت معاونان و آلات و ادوات به كار داشتن و روزگار دراز در آن صرف كردن صورت نبندد ، نه چون غذاى ديگر حيوانات كه بحسب طبيعت ساخته و پرداخته است تا انبعاث ايشان بر طلب علف و آب مقصور بود ، بر وفق تقاضاى طبيعت ، و چون تسكين سورت جوع و عطش كنند از حركت باز ايستند . و اقتصار مردم به مقدار حاجت روزبروز چون ترتيب آنقدر غذا كه وظيفهء هرروزى بود بيك روز ساختن محالست ، موجب انقطاع ماده و اختلال معيشت بود . پس از اين جهت باذخار اسباب معاش و حفظ آن از ديگر ابناى جنس كه در حاجت مشار كند احتياج افتاد ، و محافظت بىمكانى كه غذا و قوت در آن مكان تباه نشود و در وقت خواب و بيدارى ، و به روز و شب ، دست ظالمان و غاصبان از آن كوتاه دارد صورت نبندد . پس بساختن منزل حاجت آمد و چون مردم را به ترتيب صناعتى كه بر تحصيل غذا مشتمل باشد مشغول بايد بود از حفظ آنمقدار كه ذخيره نهاده بود غافل ماند .